--- title: "Vinç Standartları: CE, EN 15011 ve Periyodik Kontrol — Ervan Cranes" description: "Vinç standartları ve mevzuat: 2006/42/AT, 2023/1230 Makine Tüzüğü, EN 15011, EN 13001, CE süreci, periyodik kontrol ve istenecek belgeler bu rehberde." url: https://ervancranes.com/tr/blog/vinc-standartlari-ve-mevzuat/ language: tr --- Avrupa'da ve Türkiye'de vinç standartları tek bir yasal çerçeveye bağlıdır: 2006/42/AT Makine Direktifi; Türkiye'deki karşılığı Makine Emniyeti Yönetmeliği'dir. AB'de bu direktifin yerini 20 Ocak 2027'den itibaren (AB) 2023/1230 sayılı Makine Tüzüğü alır. EN 15011 köprü ve portal vinçlerin ürün standardıdır, EN 13001 serisi tasarımı düzenler; kullanım aşamasını ise ulusal kurallar belirler. ## Mevzuat, standart, ulusal kural: Hangisi zorunlu? Her vinç için üç katman geçerlidir ve bunlar sık sık birbirine karıştırılır. Hangisinin ne olduğunu bilmek, tedarikçiden neyi talep edebileceğinizi ve işletmeci olarak hangi yükümlülüklerin size kaldığını gösterir. - **Mevzuat** (direktif, tüzük veya yönetmelik), vinç piyasaya arz edilmeden önce karşılanması gereken temel sağlık ve güvenlik gereklerini belirler. Zorunludur. - **Uyumlaştırılmış standartlar** teknik çözümleri tarif eder. Uygulanmaları gönüllüdür; ancak AB Resmî Gazetesi'nde yayımlanmış bir uyumlaştırılmış standarda göre tasarlanan vincin, o standardın kapsadığı gereklere uygun olduğu varsayılır (uygunluk varsayımı). - **Ulusal kullanım kuralları** işvereni muhatap alır: güvenli kullanım, kontroller ve eğitim. Vincin tüm ömrü boyunca geçerlidir. Uyumlaştırılmış standarttan sapan üretici, vincin eşdeğer güvenlikte olduğunu hesap, test ve risk değerlendirmesiyle başka yoldan kanıtlamak zorundadır. Bu meşru bir yoldur ama doğrulaması zordur; bu yüzden uygunluk beyanındaki standart listesine mutlaka bakın. ## Yasal çerçeve: Makine Direktifi'nden 2023/1230 sayılı Makine Tüzüğü'ne ### 2006/42/AT Makine Direktifi ve Makine Emniyeti Yönetmeliği Tavan vinçleri 19 Ocak 2027'ye kadar AB pazarına 2006/42/AT kapsamında arz edilir; Türkiye bu direktifi Makine Emniyeti Yönetmeliği ile iç hukuka aktarmıştır. Ek I temel gerekleri sıralar ve kaldırma işlemlerinden doğan tehlikelere ayrılmış bir bölüm içerir. İki örnek: Motorlu kaldırma makineleri anma yükünün en az 1,25 katıyla statik, 1,1 katıyla dinamik teste dayanmalıdır (4.1.2.3); anma yükü 1 000 kg ve üzerindeki makinelerde aşırı yük koruması gerekir (4.2.2). ### (AB) 2023/1230 sayılı Makine Tüzüğü 20 Ocak 2027'den itibaren AB'de Makine Tüzüğü uygulanır. Tüzük olduğu için ulusal mevzuata aktarılmadan tüm üye ülkelerde doğrudan geçerlidir. Alıcı açısından temel ilke değişmez: Uygunluğu üretici değerlendirir, uygunluk beyanını düzenler ve CE işaretini iliştirir. Pratik bir yenilik, kullanım kılavuzunun dijital olarak verilebilmesidir; ekibiniz basılı kılavuz istiyorsa bunu sözleşmede kararlaştırın. Belirleyici olan, vincin piyasaya arz edildiği tarihtir. Bu tarihten önce direktif kapsamında teslim edilip kullanıma alınan vinç bu dayanağını korur; 20 Ocak 2027 veya sonrasında teslim edilecek projelerde beyanın hangi mevzuata atıf yapacağını üreticiye sorun. Direktif kapsamında belgenin adı “AT uygunluk beyanı”, tüzük kapsamında ise “AB uygunluk beyanı”dır. ### Diğer direktifler ve Türkiye Elektrik donanımı için 2014/35/AB Alçak Gerilim Direktifi (elektriksel güvenlik) ve 2014/30/AB EMC Direktifi (elektromanyetik uyumluluk; örneğin frekans invertörleri açısından önemli) makine kurallarını tamamlar. Türkiye'de bu direktiflerin de ulusal karşılıkları vardır. 2023/1230'a uyum ve geçiş hükümleri için Türkiye'deki ulusal düzenlemeyi ayrıca takip edin. ## Vinç standartları: Tavan vinçleri için temel liste Bir tavan vinci için teknik temeli genellikle aşağıdaki standartlar oluşturur. EN 15011 ürün standardıdır; tasarım için EN 13001 serisine, bileşenler ve kullanım bilgileri için ayrı standartlara atıf yapar. | Standart | Kapsamı | | --- | --- | | EN ISO 12100 | Genel tasarım ilkeleri, risk değerlendirmesi ve risk azaltma | | EN 15011 | Köprü ve portal vinçler | | EN 13001-1 | Vinç tasarımı: genel ilkeler ve gerekler | | EN 13001-2 | Vinç tasarımı: yük etkileri | | EN 13001-3-1 | Çelik taşıyıcı yapıların yeterlilik kanıtı | | EN 14492-2 | Motorlu kaldırma grupları (halatlı ve zincirli) | | EN 13135 | Mekanik ve elektrik donanımın tasarımı | | EN 12077-2 | Sınırlama ve gösterge düzenekleri | | EN 13557 | Kumanda elemanları ve kumanda yerleri | | EN 12644-1 / -2 | Kullanım bilgileri ve test: talimatlar, işaretleme | | EN 60204-1 / -32 | Elektrik donanımı: genel ve kaldırma makineleri için | EN 13001'in diğer bölümleri halat ve tekerlek–ray teması gibi bileşenleri ele alır; jib (pergel) vinçlerin kendi ürün standardı EN 14985'tir. Standartlar zamanla revize edilir; bu nedenle hangi baskıların uygulandığını sorun. Sınıflandırma ayrı bir konudur: EN 13001 vincin çalışma koşullarını yük spektrumu ve çalışma çevrimi sayısıyla tanımlarken, şartnamelerde FEM 9.511 ve ISO 4301 grupları (ör. 2m veya M5) hâlâ yaygındır. Bu sistemlerin ilişkisini [vinç çalışma sınıfı](https://ervancranes.com/tr/blog/vinc-calisma-sinifi-fem-iso-cmaa/) yazımızda anlattık. ## Tavan vincinde CE işareti: adım adım süreç CE işareti bir etiket değil, bir sürecin sonucudur. Bir tavan vincinde üretici genellikle şu adımları izler: 1. **Risk değerlendirmesi** (EN ISO 12100): Montajdan sökmeye kadar her ömür evresindeki tehlikeleri belirlemek ve riskleri azaltmak. 2. **Uyumlaştırılmış standartlara göre tasarım:** Taşıyıcı yapı, mekanizmalar, elektrik ve kumanda; sınıflandırma ve hesaplar dâhil. 3. **Teknik dosya:** Çizimler, hesaplar, risk değerlendirmesi, standart listesi, test raporları ve talimatlar. Üretici dosyayı yetkili makamlar için hazır tutar; alıcıya normalde tamamı verilmez. 4. **Testler:** Fonksiyon kontrolleri ve yük testleri; anma yükünün en az 1,25 katıyla statik, 1,1 katıyla dinamik test. Tavan vinçleri genellikle kullanım yerinde monte edildiğinden bu testler normalde montajdan sonra sahada yapılır. 5. **Uygunluk beyanı:** Üretici imzalar; vinci, ilgili mevzuatı ve uygulanan standartları belirtir. 6. **CE işareti:** Anma yükü gibi etiket bilgileriyle birlikte vinç üzerinde yer alır. 7. **Kullanım kılavuzu:** Kullanıldığı ülkenin dilinde; işletme, bakım ve kontrol bilgilerini içerir. Montaj ve yük testinin ayrıntılarını [tavan vinci montajı ve devreye alma](https://ervancranes.com/tr/blog/tavan-vinci-montaji-ve-devreye-alma/) yazımızda bulabilirsiniz. Sık gözden kaçan bir nokta: Satın alınmış bileşenlerden komple bir vinç kuran kişi veya firma, yasal anlamda o vincin üreticisi olur ve bu süreçten sorumludur. ## Kullanım aşaması: AB'de, Türkiye'de ve Almanya'da kontroller Vinç kullanıma alındıktan sonra sorumluluk işverene geçer. İş ekipmanlarının kullanımına ilişkin 2009/104/AT Direktifi; kurulumdan sonra ve ilk kullanımdan önce, periyodik olarak ve tadilat, kaza ya da uzun süre kullanılmama gibi olağan dışı durumlardan sonra kontrol ister. Ayrıntıları ulusal kurallar belirler: - **Türkiye:** İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği aynı yaklaşımı izler; kaldırma ekipmanlarının yetkili kişilerce, yönetmeliğin belirlediği aralıklarla (genellikle yılda bir) periyodik kontrolünü şart koşar. - **Almanya:** Betriebssicherheitsverordnung (BetrSichV), kontrollerin türünü, kapsamını ve aralığını işverenin risk değerlendirmesinde belirlemesini ister; DGUV Vorschrift 52 vinçlerin en az yılda bir kez yetkin bir kişi (Sachkundiger / befähigte Person) tarafından kontrol edilmesini öngörür. Kontroller arasında operatör her vardiya başında frenleri, limit şalterlerini ve diğer [tavan vinci güvenlik donanımlarını](https://ervancranes.com/tr/blog/tavan-vinci-guvenlik-donanimlari/) kontrol eder. Mevcut bir vincin her standart revizyonunda yenilenmesi gerekmez, ancak güvenli durumda tutulmalıdır; anma yükünün artırılması gibi esaslı bir değişiklik ise vincin yeni bir makine gibi değerlendirilmesini gerektirebilir. ## Alıcı hangi belgeleri istemeli? AB'de, Türkiye'de veya ihracat için satın alıyor olun, şu kalemleri satın alma şartnamesine yazın: - İlgili vincin (seri numarasıyla) uygunluk beyanı: dayandığı mevzuat (2006/42/AT ya da 20 Ocak 2027 ve sonrasındaki teslimlerde (AB) 2023/1230) ve baskı yıllarıyla uygulanan standartlar. - CE işareti ve anma yükünü gösteren etiket. - Kullanım ülkesinin dilinde (Türkiye için Türkçe) kullanım, bakım ve kontrol talimatları; basılı ya da kararlaştırılan dijital formatta. - Yük testi ve devreye alma kayıtları; aşırı yük koruması ve limit şalteri ayarları dâhil. - Elektrik şemaları ve güvenlik fonksiyonlarının listesi. - Tasarım verileri: sınıflandırma (EN 13001 veya FEM/ISO), anma yükü ve statik proje müellifinizin kreyn yolu için ihtiyaç duyduğu tekerlek yükleri. - Yedek parça listesi ve ilk periyodik kontrolü yapacak yetkili kişinin isteyeceği belgeler. [Köprü vinç (tavan vinci)](https://ervancranes.com/tr/urunler/kopru-vincler/) tekliflerini karşılaştırırken her tedarikçinin aynı standartları ve belgeleri sayıp saymadığını kontrol edin. Eksik bir kalem, imzadan önce sorulmaya değerdir. ## Ervan Cranes'te uygunluk Ervan Cranes, ECP tarafından 2006/42/AT Makine Direktifi ve 2014/35/AB Alçak Gerilim Direktifi kapsamında, üzerinde listelenen vinç makinesi modelleri için düzenlenen **ECP.25.02.C0045** numaralı CE uygunluk onayına sahiptir. Onayda referans standart olarak TS EN sürümleriyle şunlar listelenir: EN ISO 12100, EN 60204-1, EN 12077-2, EN 12644-1, EN 12644-2, EN 13001-1, EN 13135, EN 15011, EN 13557, EN 14238 ve EN 60447. Belge, onaylanmış kuruluş prosedürü dışında, gönüllü olarak düzenlenmiştir ve üreticinin uygunluk beyanının yerini tutmaz. Onayı [kurumsal sayfamızda](https://ervancranes.com/tr/kurumsal/sertifikalarimiz/) inceleyebilir, ne anlama geldiğini [CE uygunluk onayı ne anlama gelir](https://ervancranes.com/tr/blog/ce-uygunluk-onayi-ne-anlama-gelir/) yazımızda okuyabilirsiniz. ## Sık Sorulan Sorular ### Tavan vinci için CE işareti zorunlu mu? Evet. Motorlu bir tavan vinci Makine Direktifi'nin, AB'de 20 Ocak 2027'den itibaren de (AB) 2023/1230 sayılı Tüzük'ün kapsamındadır. Uygunluk beyanı, CE işareti ve kullanım kılavuzu olmadan piyasaya arz edilemez veya kullanıma alınamaz. Türkiye'de Makine Emniyeti Yönetmeliği aynı şartı getirir. ### 2023/1230 sayılı Makine Tüzüğü ile ne değişiyor? Alıcı için CE ilkesi aynı kalır: Uygunluğu üretici değerlendirir, beyanı imzalar ve vinci işaretler. Kullanım talimatları dijital verilebilir; 20 Ocak 2027'den itibaren piyasaya arz edilen vinçlerde beyandaki yasal dayanak değişir. Bu tarihe yakın teslim edilecek projeleri tedarikçinizle erkenden netleştirin. ### Eski bir vinç yeni standartlara uymak zorunda mı? Otomatik olarak hayır. Vinç, piyasaya arz edildiği tarihte geçerli kurallara uymalı ve bakım ile kontrollerle güvenli durumda tutulmalıdır. Ancak esaslı değişiklikler veya işverenin risk değerlendirmesindeki bulgular iyileştirme gerektirebilir. ### Periyodik kontrolleri kim yapar? Türkiye'de İş Ekipmanları Yönetmeliği'nde tanımlanan yetkili kişiler yapar; kaldırma ekipmanlarında aralık genellikle yılda birdir. Almanya'da DGUV Vorschrift 52 ve BetrSichV'ye göre yetkin bir kişi en az yılda bir kez kontrol eder. Bakımı vinç üreticisi üstlenebilir; kontrolleri yaptırma sorumluluğu ise işverendedir. Vincinizin yükünü, açıklığını, kaldırma yüksekliğini, çalışma koşullarını ve kullanılacağı ülkeyi bize iletin; hangi standartların ve belgelerin geçerli olduğunu birlikte netleştirelim. Başlamak için [teklif alın](https://ervancranes.com/tr/teklif-al/). [İlgili ürün ![Fabrika içinde çift kiriş köprü vinç](https://ervancranes.com/uploads/media/2026/10/a293fcb8c201c814c5d1d577-960.webp) Köprü Vinçler İncele](https://ervancranes.com/tr/urunler/kopru-vincler/) [Teklif Al](https://ervancranes.com/tr/teklif-al/?urun=kopru-vincler) [Tüm yazılar](https://ervancranes.com/tr/blog/) ## İlgili yazılar - [Türkiye'de tavan vinci üretimi ve ihracat: yurt dışı projeler rehberi](https://ervancranes.com/tr/blog/turkiyede-tavan-vinci-uretimi-ve-ihracat/): Sektör ve Mevzuat · 21 Ekim 2026 - [CE Uygunluk Onayımız Ne Anlama Geliyor?](https://ervancranes.com/tr/blog/ce-uygunluk-onayi-ne-anlama-gelir/): Sektör ve Mevzuat · 21 Ekim 2026 - [Tavan Vinci Kapasiteleri: 1 Tondan 100 Tona Neler Değişir?](https://ervancranes.com/tr/blog/tavan-vinci-kapasiteleri/): Teknik Rehberler · 23 Ekim 2026